ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม

ฉบับที่ ๔๗๔๕ (พ.ศ. ๒๕๕๘)

ออกตามความในพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

พ.ศ. ๒๕๑๑

เรื่อง กําหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

การติดตั้งระบบการให้แสงสว่างฉุกเฉิน

 

อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ. ๒๕๑๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๕๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกประกาศกําหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม การติดตั้งระบบการให้แสงสว่างฉุกเฉิน มาตรฐานเลขที่ มอก. 2690 – 2558 ไว้ ดังมีรายละเอียดต่อท้ายประกาศนี้

ทั้งนี้ ให้มีผลตั้งแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ วันที่ ๑๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘

อรรชกา สีบุญเรือง

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม

 

 มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม

การติดตั้งระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน

 

1. ขอบขาย

มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมคุณลักษณะที่ตองการสําหรับการติดตั้งระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินสําหรับภายในอาคารโดยครอบคลุมการออกแบบ การติดตั้งใหม การเปลี่ยนแปลง และการตรวจสอบภาคสนาม สําหรับงานติดตั้งและบํารุงรักษาระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน เพื่อใหบุคคลออกจากพื้นที่ไดอยางรวดเร็วจนถึงทางออกที่ปลอดภัย

มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมขอกําหนดการติดตั้ง การตรวจสอบ ใบรับรองและสมุดบันทึก

2. บทนิยาม

ความหมายของคําที่ใชในมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้ ใหเปนไปตาม มอก. 2430 และดังตอไปนี้

2.1         การใหแสงสวางฉุกเฉิน (emergency lighting) หมายถึง การใหแสงสวางทันทีที่แหลงจายไฟฟาปกติลมเหลว การใหแสงสวางฉุกเฉินรวมถึง การใหแสงสวางเพื่อการหนีภัย (escape lighting) และการใหแสงสวางสํารอง (standby lighting)

2.2         การใหแสงสวางเพื่อการหนีภัย (escape lighting) หมายถึง สวนของการใหแสงสวางฉุกเฉินที่ใหความสองสวางพอเพียงเพื่อใหผูที่เกี่ยวของออกจากพื้นที่ไดอยางปลอดภัย รวมถึงพื้นที่เตรียมการหนีภัยและพื้นที่เก็บอุปกรณดับเพลิง อุปกรณแจงเหตุ และอุปกรณปฐมพยาบาล หรือเพื่อใหหยุดการทํางานงานที่เปนอันตรายกอนออกจากพื้นที่

2.3         การใหแสงสวางสํารอง (standby lighting) หมายถึง สวนของการใหแสงสวางฉุกเฉินที่ทําใหดําเนินกิจกรรมตอไปไดตามปกติ หรือยกเลิกกิจกรรมนั้นไดอยางปลอดภัย การใหแสงสวางนี้อาจเกิดความสวางนอยกวาการใหแสงสวางปกติ

2.4         โคมไฟฟาฉุกเฉิน (emergency luminaire) หมายถึง โคมไฟฟาที่มีอุปกรณสําหรับการใหแสงสวางฉุกเฉิน

2.5      ทางหนีภัย (escape route) หมายถึง ทางที่ประกอบเปนสวนหนึ่งสําหรับหนีภัยจากจุดหนึ่งในอาคารไปยังทางออกสุดทาย

2.6      ทางออกสุดทาย (final exit) หมายถึง ปลายทางของทางหนีภัย ซึ่งทําใหคนไมตกอยูในอันตรายเนื่องจากไฟไหม

2.7         พื้นที่งานอันตรายสูง (high risk area) หมายถึง พื้นที่ซึ่งมีการทํางานเคลื่อนไหวหรือเครื่องจักรกลหมุน เชน เครื่องเลื่อย พัดลม เครื่องปม เครื่องตัดเหล็ก ฯลฯ หรือ พื้นที่ที่มีการใชเชื้อเพลิงในรูปแบบตาง ๆ เชน หองครัว หองไฟฟา หองเครื่องกําเนิดไฟฟา พื้นที่โรงงานที่มีมอเตอรหมุน พื้นที่เก็บวัตถุอันตราย

2.8      เคเบิลทนไฟ (fire resistant cable) หมายถึง สายไฟฟาที่ฉนวนชั้นในเปนวัสดุทนไฟ และฉนวนชั้นนอกเปนวัสดุทนตอการลามไฟงาย มีควันนอยเมื่อถูกเปลวไฟ และไมมีสวนผสมของธาตุหมูฮาโลเจน

3. การให้แสงสวางฉุกเฉิน

การใหแสงสวางฉุกเฉิน แบงได ดังรูปที่ 1

 

 

3.1      การใหแสงสวางเพื่อการหนีภัย

          การใหแสงสวางเพื่อการหนีภัย ไมไดมีไวเพื่อใหแสงสวางเฉพาะเมื่อระบบจายไฟฟาปกติทั้งระบบลมเหลวแตเพียงอยางเดียว แตมีไวเพื่อใหแสงสวางเมื่อระบบจายไฟฟาปกติลมเหลวเพียงบางสวนที่อาจนําไปสูการเกิดอันตรายขึ้นได เชน เมื่อวงจรไฟฟาแสงสวางบริเวณบันไดเสีย ไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินเพื่อการหนีภัยตองทํางาน

          การใหแสงสวางเพื่อการหนีภัยสําหรับอาคารที่มีผูอยูอาศัยและใชงาน ตองเปนไปตามขอกําหนดตาง ๆ ดังนี้

          ก) เพื่อใหเห็นทางหนีภัยชัดเจน และหนีภัยไดอยางปลอดภัย

          ข) เพื่อใหเห็นอุปกรณแจงเหตุดวยมือ และอุปกรณผจญเพลิงที่ติดตั้งตามเสนทางหนีภัยไดอยางชัดเจน

3.2      การใหแสงสวางสํารอง

3.2.1    สําหรับพื้นที่ที่ตองมีกิจกรรมตอเนื่อง เมื่อระบบจายไฟฟาปกติทั้งระบบลมเหลว ควรติดตั้งระบบไฟฟาสํารองจากเครื่องกําเนิดไฟฟา เพื่อใหมีความสองสวางเหมาะสมสําหรับกิจกรรมนั้น ๆ หรือในบางกรณีอาจตองใหความสองสวางไฟฟาสํารองเทากับความสองสวางในสภาพจายจากไฟฟาปกติ

3.2.2    ในกรณีที่การใหแสงสวางสํารองนั้นเปนสวนหนึ่งของการใหแสงสวางเพื่อการหนีภัย ตองแยกสวนของการใหแสงสวางเพื่อการหนีภัยจากวงจรการใหแสงสวางสํารองทั่วไป และใหเปนไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้

3.2.3    ในกรณีที่การใหแสงสวางสํารองทั้งหมดใชสําหรับการใหแสงสวางเพื่อการหนีภัยดวย การติดตั้งระบบการใหแสงสวางตองใหเปนไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมนี้

4. ความสวางเพื่อการหนีภัย

การหนีภัยเพื่อหาออกที่ทางออกสุดทายไดอยางปลอดภัย ตองอาศัยความสวางที่เหมาะสม เพื่อใหสามารถมองเห็นอันตราย หรือมองเห็นการเปลี่ยนระดับพื้น และการเปลี่ยนทิศทางของเสนทางการหนีภัย

4.1         ระดับความสวางขั้นต่ํา

          ในกรณีที่ระบบจายไฟฟาปกติลมเหลว ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินตองใหมีระดับความสวางขั้นต่ําเพื่อใหหาทางออกสุดทายไดอยางปลอดภัย ในแตละพื้นที่ดังตอไปนี้

4.1.1    พื้นที่โลงภายในอาคารที่ไมมีทางหนีภัยที่ชัดเจน

          กําหนดใหมีระดับความสวางในแนวระดับที่พื้นทั่วพื้นที่ที่ไมมีสิ่งกีดขวาง ตองมีความสวางไมนอยกวา0.5 lx ยกเวนพื้นที่ที่หางจากผนังในระยะ 0.5 m โดยรอบ ดูรูปที่ 2

4.1.2    ทางหนีภัยที่มีความกวางไมเกิน 2 m

          กําหนดใหมีระดับความสวางในแนวระดับที่พื้นที่เสนกึ่งกลางของทางหนีภัย ไมนอยกวา 1 lx และบนแถบกลางของทางหนีภัยที่มีความกวางไมนอยกวาครึ่งหนึ่งของทางหนีภัย ตองมีความสวางไมนอยกวาครึ่งหนึ่งของความสวางต่ําสุดที่ออกแบบไว บนเสนกึ่งกลางทางหนีภัย ดูรูปที่ 3

4.1.3    ทางหนีภัยที่มีความกวางเกิน 2 m

          กําหนดใหมีระดับความสวางเปนอยางใดอยางหนึ่ง ดังนี้

         ก) กําหนดใหมีระดับความสวางในแนวระดับที่พื้น ทั่วพื้นที่ที่ไมมีสิ่งกีดขวาง ตามขอ 4.1.1

ข) ใหแบงความกวางทางหนีภัยเปนแถบ กวางเทา ๆ กัน แถบละไมเกิน 2 m และออกแบบตามขอ 4.1.2 และรูปที่ 3

4.1.4    พื้นที่งานอันตรายสูง

          ระดับความสวางที่พื้นที่ทํางานตองไมนอยกวา 10% ของคาระดับความสวางในเวลาปกติ แตตองไมนอยกวา 15 lx

4.1.5    พื้นที่เตรียมการหนีภัย จุดรวมพลเพื่อการหนีภัยภายในอาคาร พื้นที่ปฏิบัติงานของพนักงานดับเพลิง เจาหนาที่พนักงานกูภัย รวมถึงหองควบคุมการปฏิบัติงาน

          ระดับความสองสวางในแนวระดับที่พื้น ตองไมนอยกวา 15 lx

4.1.6    พื้นที่เก็บอุปกรณดับเพลิง อุปกรณแจงเหตุ และพื้นที่เก็บอุปกรณปฐมพยาบาล

          ระดับความสวางในแนวระนาบดิ่งที่ตําแหนงติดตั้งอุปกรณ ตองไมนอยกวา 5 lx

          โดยตําแหนงโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินตองติดตั้งในระยะหางไมเกิน 2 m จากจุดกึ่งกลางของตําแหนงติดตั้งอุปกรณ ดังแสดงในรูปที่ 4

 

 

4.2      ชวงเวลาการสองสวาง

          เพื่อการเคลื่อนไหวที่ปลอดภัยตองมีความสวางตามพิกัดที่กําหนดในขอ 4.1 ไดตอเนื่องนานไมนอยกวา 120 min

4.3      ความสม่ําเสมอของการสองสวาง

          ความสม่ําเสมอของการสองสวางของพื้นที่ ใหเปนดังนี้

                   ก) อัตราสวนระหวางความสวางเฉลี่ยกับความสวางต่ําสุด ตองไมเกิน 10 : 1

    สําหรับพื้นที่งานอันตรายสูง พื้นที่เตรียมการหนีภัย จุดรวมพลเพื่อการหนีภัยภายในอาคาร พื้นที่ปฏิบัติงานของพนักงานดับเพลิง เจาหนาที่พนักงานกูภัย รวมถึงหองควบคุมการปฏิบัติงาน

ข) อัตราสวนระหวางความสองสวางสูงสุดกับความสองสวางต่ําสุด ตองไมเกิน 40 : 1
สําหรับเสนกึ่งกลางของทางหนีภัย และพื้นที่โลงภายในอาคาร

4.4      ดัชนีสีที่ปรากฏทั่วไป

          แหลงกําเนิดแสงที่ใช ตองมีดัชนีสีที่ปรากฏทั่วไปไมต่ํากวา 40 (Ra ³ 40)

5. การออกแบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน

 

การใหแสงสวางฉุกเฉินใชเมื่อแสงสวางจากแหลงจายไฟฟาปกติลมเหลว ดังนั้นตองมีแหลงจายไฟฟาอิสระที่ไมขึ้นกับแหลงจายไฟฟาแสงสวางปกติ

5.1      แหลงจายไฟฟาแสงสวาง

5.1.1    ในสภาวะปกติ แสงสวางที่ทางออกควรมาจากแหลงจายไฟฟาที่มีความเชื่อถือไดสูง เชน จากการไฟฟา

5.1.2    ในสภาวะฉุกเฉิน ใหใชโคมที่จายไฟฟาจากแบตเตอรี่ ซึ่งตองเปนชนิดที่มีความเชื่อถือไดสูง สามารถประจุกลับเขาไปใหมไดเองโดยอัตโนมัติ ไมอนุญาตใหใชเครื่องกําเนิดไฟฟาเปนแหลง จายไฟฟาใหกับโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน และตองใชวงจรไฟฟาจากวงจรไฟฟาแสงสวางของในพื้นที่นั้น ๆ

5.2      การทํางานของแหลงจายไฟฟาฉุกเฉิน

5.2.1    แหลงจายไฟฟาฉุกเฉินตองทํางานไดเมื่อแหลงจายไฟฟาปกติลมเหลว หรือเมื่อเครื่องปองกันกระแสเกินเปดวงจร

5.2.2    แหลงจายไฟฟาฉุกเฉินตองทํางานไดอยางตอเนื่องและทํางานไดอีกโดยอัตโนมัติ

5.3         ความลมเหลวของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน

          การใหแสงสวางฉุกเฉินแบบโคมไฟฟาตอพวง เมื่อโคมไฟฟาใดเสียหรือไมทํางานตองไมทําใหเกิดการกระทบตอการทํางานของระบบโดยรวม

5.4      การเลือกใชโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน

5.4.1    โครงสรางโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินชุดเบ็ดเสร็จหรือโคมไฟฟาตอพวง ตองเลือกใชชนิดที่มีระดับการปองกันความชื้นและฝุนที่เหมาะสมกับสถานที่ใชงาน กรณีที่ใชในสถานที่อันตราย (hazardous area) ตองใชโคมที่มีระดับการปองกันความชื้นและฝุนที่เหมาะสมกับสถานที่ใชงาน

5.4.2    การติดไฟ โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่ใชกับทางหนีภัยควรเปนชนิดตานทานตอเปลวไฟและการทนไฟ

5.4.3    โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน ตองใหปริมาณแสงของโคมไฟฟาออกมาไดครึ่งหนึ่งของพิกัดตามที่ผูผลิตแจงภายใน 5 s และเต็มพิกัดตามที่ผูผลิตแจง ภายใน 60 s หลังจากที่แหลงจายไฟฟาปกติลมเหลว

5.4.4    โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่ใชสําหรับพื้นที่งานอันตรายสูง ตองใหปริมาณแสงของโคมไฟฟาออกมาไดพิกัดตามที่ผูผลิตแจงภายใน 0.5 s หลังจากที่แหลงจายไฟฟาปกติลมเหลว

5.4.5    อุปกรณประจุแบตเตอรี่ตองอัดประจุไดเต็มภายในเวลา 24 h

5.4.6    โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน ตองมีอุปกรณสําหรับการทดสอบระบบ เพื่อจําลองความลมเหลวของแหลงจายไฟฟาปกติ และกลับสูสภาพปกติโดยอัตโนมัติ ในกรณีที่แบตเตอรี่จายไฟไดนอยกวา 60 min ในระหวางการทดสอบ ระบบตองมีสัญญาณแสดงความลมเหลวของแบตเตอรี่

6. การติดตั้งระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน

6.1      ตําแหนงติดตั้ง

          โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินตองติดตั้งในบริเวณเสนทางหนีภัย และสูงจากพื้นไมนอยกวา 2 m โดยวัดจากพื้นถึงดานลางของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน กรณีติดตั้งต่ํากวา 2 m ตองไมกีดขวางเสนทางหนีภัย

          บริเวณที่ตองติดตั้งโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน มีดังนี้

6.1.1    ทางหนีภัยและบริเวณทางออก

6.1.2    บริเวณภายนอกหลังจากออกจากอาคารแลว ตองมีความสวางอยางต่ําอยูในระดับเดียวกันกับความสวางกอนออกจากอาคาร

6.1.3    ทางแยก ใหติดตั้งโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินหางจากทางแยกไมเกิน 2 m ในแนวระดับ

6.1.4    ทางเลี้ยว ใหติดตั้งโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินหางไมเกิน 2 m ในแนวระดับจากจุดเปลี่ยนทิศทาง หรือทางเลี้ยว

6.1.5    พื้นเปลี่ยนระดับ ใหติดตั้งโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินหางไมเกิน 2 m ในแนวระดับจากพื้นเปลี่ยนระดับ

6.1.6    พื้นที่ปฏิบัติงานของพนักงานดับเพลิง เจาหนาที่พนักงานกูภัยในลิฟตดับเพลิง พื้นที่จุดแจงเหตุเพลิงไหม จุดติดตั้งอุปกรณดับเพลิง พื้นที่เตรียมการหนีภัย และพื้นที่เก็บอุปกรณปฐมพยาบาล

6.1.7    บริเวณพื้นที่งานอันตรายสูง รวมถึงหองเครื่องไฟฟาเครื่องกล หองควบคุม หองตนกําลัง หองสวิตชและบริเวณใกลกับอุปกรณควบคุมการจายไฟแสงสวางปกติและไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน

6.1.8    หองน้ํา ใหติดตั้งในหองน้ําทั่วไปที่มีพื้นที่มากกวา 8 m² และหองน้ําสําหรับคนพิการ

6.1.9    บันไดเลื่อนและทางเลื่อน ในกรณีที่ถือวาเปนสวนหนึ่งของทางหนีภัย

6.1.10 พื้นที่เปดโลงภายในอาคาร พื้นที่สํานักงาน รานคา หองประชุม หรือหองที่มีคนอาศัยที่มีขนาดมากกวา 60 m²

6.1.11 จุดรวมพลเพื่อการหนีภัยภายในอาคาร

6.1.12 บริเวณภายนอกประตูดาดฟาและบริเวณพื้นที่รอการหนีภัยทางอากาศ

6.2      ระยะหางสูงสุดระหวางโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน ชนิดติดตั้งกับฝาเพดาน

          ระยะหางสูงสุดที่กําหนดในตารางที่ ข.1 ถึงตารางที่ ข.10 เปนระยะหางระหวางโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่ระดับความสูงจากพื้นตางๆ เพื่อใหไดระดับความสวาง ที่พื้นมากกวา 0.5 lx ดังแสดงในภาคผนวก ข. ตารางที่ ข.1 ถึงตารางที่ ข.5 และระดับความสวางที่พื้นมากกวา 1 lx ดังแสดงในภาคผนวก ข. ตารางที่ ข.6 ถึงตารางที่ ข.10

6.2.1    สมมุติฐาน

          การคํานวณความสองสวางจากโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน มีสมมุติฐานดังนี้

(1) ใชไดกับโคมไฟฟาที่ติดตั้งฝงฝา หรือติดกับฝา (ceiling mounted fix type) ที่ปรับมุมเล็งไมไดเทานั้น

(2) แสงที่ใชเปนแสงจากโคมไฟฟาโดยตรง

(3) การคํานวณคิดเพียงคาความสวางระหวางโคมไฟฟา 2 ชุด

(4) คิดสัมประสิทธิ์การสะทอนแสงของ ผนัง พื้น และฝาเพดาน เทากับ 0

(5) คิดคาตัวประกอบการสูญเสียแสง (LF) 0.8 และในกรณีที่เปนหลอด LED ทํางานในสถานะโหมดกําลังไฟฟาคงที่ (constant power mode) ใหใชคาตัวประกอบการสูญเสียแสง (LF) 1.0

(6) แสงที่ใช วัดเมื่อขนาดแรงดันไฟฟาของแบตเตอรี่ลดลงเหลือ ที่ 80 % ของแรงดันไฟฟาพิกัด

6.2.2    การระบุประเภทของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน แบงประเภทตามลักษณะการกระจายแสงของโคมไฟฟา (photometric data) โดยระบุดวยรหัสอักษรกับตัวเลข (alpha-numeric code)

 

          รหัสอักษร ระบุไดโดยแบงโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินออกเปน 5 ประเภท คือประเภท A, B, C, D และ E ตามสมการในขอ 6.2.3 โดยระบุประเภทแยกกันไดระหวางระนาบ C₀ (ตั้งฉากกับโคม) และระนาบ C₉₀ (ขนานกับโคม)

         รหัสตัวเลข ระบุโดยความเขมสองสวางที่กําหนดในขอ 6.2.4

 

         ตัวอยาง

          C₀ / Axxx หมายถึง การกระจายแสงของโคมไฟฟาในแนวระนาบ C0 เปนประเภท A

                                   โดยที่ xxx เปนรหัสตัวเลขความเขมสองสวางที่กําหนดในขอ 6.2.4

          C₉₀ / Bxxx หมายถึง การกระจายแสงของโคมไฟฟาในแนวระนาบ C90 เปนประเภท B

                                   โดยที่ xxx เปนรหัสตัวเลขความเขมสองสวางที่กําหนดในขอ 6.2.4

6.2.3    สมการพื้นฐานที่ใชกําหนดประเภทของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินเปน 5 ประเภท ไดแก

    

 

          นําคา IP ที่มุม g ตาง ๆ มาเขียนเสนกราฟ (plot graph) โดยเพิ่มมุม g ทีละ 5O จะไดเสนกราฟระบุประเภทของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉิน 5 เสน ดังแสดง ในรูปที่ 5

6.2.4    ระดับความเขมสองสวางมาตรฐานที่ g = 0O

          การกําหนดประเภทของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินดวยรหัสตัวเลข ตองกําหนดคาความเขมสองสวางมาตรฐานที่ g = 0O โดยคาดังกลาวจะเปนระดับดังนี้ 1, 1.25, 1.6, 2, 2.5, 3.2, 4, 5, 6.3, 8, 10, 12.5, 16,20, 25, 32, 40, 50, 63, 80,… โดยแตละระดับเพิ่มขึ้นระดับละประมาณ 25 %

          ตัวอยาง

       C₀ / A400 หมายถึง การกระจายแสงของโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินในแนวระนาบ C₀ เปนประเภท A ที่ 400 cd โดยมีสมการที่ใชกําหนดประเภทคือ I_P = 400 x COS⁴ g

          โคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่เปนไปตามประเภทนี้ ตองมีคาความเขมสองสวางที่ g ใด ๆ สูงกวาคาที่คํานวณไดจากสมการระบุประเภทดังกลาว

6.3         แสงจาที่ทําใหตาเสียความสามารถในการมองเห็น (disability glare)

6.3.1    ทางหนีภัยและพื้นที่โลงภายในกําหนดใหความเขมสองสวางสูงสุดในโซนที่ 1 ระหวางมุม 60O ถึง 90O วัดจากแนวดิ่ง ดังแสดงในรูปที่ 6 ไมเกินตามที่ระบุในตารางที่ 1

  

6.3.2    พื้นที่งานอันตรายสูง กําหนดใหโซนที่ 1 ที่ใชพิจารณาแสงจาที่ทําใหตาเสียความสามารถในการมองเห็น ดังแสดงในรูปที่ 7 และความเขมสองสวางสูงสุด ไมเกินคาที่ระบุในตารางที่ 1

  

7. ขอกําหนดการติดตั้ง

ในกรณีที่ยังไมมีการกําหนดมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมการเดินสายไฟฟา ใหเปนไปตามมาตรฐาน วสท.

2001 และเพิ่มเติมดวยขอกําหนดตอไปนี้

7.1      วงจรไฟฟา

          วงจรไฟฟาที่จายใหระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน สําหรับอาคารขนาดใหญ อาคารขนาดใหญพิเศษ อาคารสูง โรงแรม โรงพยาบาล สถานบริการ โรงมหรสพ ตองแยกอิสระจากอุปกรณไฟฟาอื่น ๆ

7.2      ชนิดของสายไฟฟา

          สายไฟฟาที่ใชสาหรับเดินจากระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินไปยังแหลงจายไฟฟาฉุกเฉินสวนกลาง ตองเปนสายทนไฟตามมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมที่เกี่ยวของ ในกรณีที่ยังมิไดมีการกําหนดมาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรมดังกลาว ใหเปนไปตามมาตรฐาน IEC 60331 หรือ BS 6387 และตองมีการปองกันความเสียหายทางกายภาพ เชน รอยในทอ หรือชองเดินสายอื่น ยกเวนในสวนปดลอมที่ทนไฟไดไมนอยกวา 1 h หรือใชระบบการเดินสายอื่นที่ใหผลการปองกันเทียบเทากัน

7.3      พื้นที่หนาตัดของสายไฟฟา

          สายไฟฟาตองมีพื้นที่หนาตัดเพียงพอสําหรับกระแสไฟฟาที่ไหลในวงจร แตตองไมนอยกวา 1 mm² และแรงดันไฟฟาตกตองไมเกิน 10%

7.4      การเดินสายไฟฟาแยกจากระบบอื่น

          ระบบการเดินสายไฟฟาสําหรับโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินตอพวง ตองแยกจากระบบการเดินสายไฟฟาอื่นโดยการติดตั้งทอ หรือชองเดินสายแยกจากกัน หรือแยกตัวนําจากตัวนําอื่นโดยมีที่กั้นตอเนื่องที่ทําจากวัสดุไมติดไฟ

          ชองเดินสายหรือตัวนําอื่น ๆ ตองมีเครื่องหมายกํากับถาวรและเห็นไดชัดเจน

7.5      จุดตอสาย

          จุดตอสายตองอยูในกลองตอสายที่มีเครื่องหมายกํากับถาวรและเห็นไดชัดเจน และตองไมทําใหความทนไฟของสายไฟฟาลดลง ยกเวนจุดตอสายภายในโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินตอพวงหรือชุดควบคุม

7.6      เตารับและเตาเสียบ

          เตารับและเตาเสียบของระบบโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่เปนชนิดกระแสสลับ แรงดันไฟฟาเกิน 50 V ตองเปนชนิดที่มีการตอลงดิน ยกเวนโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินที่เปนชนิดฉนวน 2 ชั้น

7.7      สวิตชไฟฟาและอุปกรณปองกันสําหรับโคมไฟฟาแสงสวางฉุกเฉินตอพวง

          ตองติดตั้งในที่ซึ่งเขาถึงไดเฉพาะผูมีหนาที่เกี่ยวของ และสวิตชไฟฟาหรืออุปกรณปองกันแตละตัวตองมีปายบอกพื้นที่ใชงาน และตองมีกระแสไฟฟาที่กําหนดไมนอยกวา 2 เทาของกระแสไฟฟาในวงจร แตไมเกิน 50 A

8. การตรวจสอบและการทดสอบ

 

ความลมเหลวของระบบการใหแสงสวางปกติอาจเกิดขึ้นไดทุกเวลา ดังนั้นตองมีการตรวจสอบและการทดสอบ

ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินตามระยะเวลาที่กําหนด ดังนี้

8.1      การติดตั้งใหม

8.1.1    ระบบการแสงสวางฉุกเฉินตองไดรับการตรวจสอบและทดสอบ โดยการจําลองความลมเหลวของแหลงจายไฟฟาปกติ ระบบการใหสวางฉุกเฉิน ตองสองสวางไดตามพิกัดขอ 4.1 ไมนอยกวา 120 min

8.1.2    ถาระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินมีสวิตชถายโอน เมื่อระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินติดตั้งใชงานในระบบแลว ตองทดสอบโดยการตัดหรือยกเลิกการทํางานของสวิตชไฟฟาดังกลาว เพื่อแสดงวาระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินยังคงสองสวางได

8.2      การตรวจสอบราย 3 เดือน

          ตองตรวจสอบทุก 3 เดือน ตามภาคผนวก ก. ตารางที่ ก.1

 

          ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินตองไดรับการตรวจสอบและทดสอบ โดยการจําลองความลมเหลวของแหลงจายไฟฟาปกติ ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน ตองสองสวางไดตามพิกัดขอ 4.1 ไมนอยกวา 60 min

          กรณีที่แบตเตอรี่จายไฟฟาไดนอยกวา 60 min ในระหวางการทดสอบ ระบบตองมีสัญญาณแสดงความลมเหลวของแบตเตอรี่

8.3      การตรวจสอบรายป

          ตองทําทุก 1 ป ตามภาคผนวก ก. ตารางที่ ก.1

          ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินตองไดรับการตรวจสอบและทดสอบ โดยการจําลองความลมเหลวของแหลงจายไฟฟาปกติ ระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน ตองสองสวางไดตามพิกัดขอ 4.1 ไมนอยกวา 90 min

9. ใบรับรองและสมุดบันทึก

 

9.1      ใบรับรองการทํางานแลวเสร็จ

9.1.1    การติดตั้งใหม ใบรับรองการทํางานแลวเสร็จตองรับรองโดยวิศวกรหรือผูไดรับอนุญาตพิเศษ ผูควบคุมงาน วาการติดตั้งไดตามมาตรฐาน

9.1.2    การเปลี่ยนแปลงภายหลังการเปดใชอาคาร ใบรับรองการทํางานแลวเสร็จที่ใหกับเจาของอาคารตองรับรองโดยวิศวกรหรือผูไดรับอนุญาตพิเศษ ผูควบคุมงาน วาการติดตั้งไดตามมาตรฐาน

9.1.3    การตรวจสอบและการทดสอบ

          การตรวจสอบและทดสอบตามกําหนดระยะเวลา วิศวกรหรือผูไดรับอนุญาตพิเศษ ผูตรวจสอบและทดสอบตองออกใบรับรอง

9.2      สมุดบันทึก

          สมุดบันทึกอยางนอยตองมีรายละเอียด ดังนี้

9.2.1    วันที่ออกใบรับรองการทํางานแลวเสร็จ ของการติดตั้งใหม และการเปลี่ยนแปลงแตละครั้ง

9.2.2    วันที่ออกใบรับรองการตรวจสอบตามระยะเวลาที่กําหนดแตละครั้ง

9.2.3    วันที่และรายละเอียดของการบริการ และการตรวจสอบแตละครั้ง

9.2.4    วันที่และรายละเอียดของขอบกพรองและการแกไขที่ไดดําเนินการ

9.2.5    วันที่และรายละเอียดของการเปลี่ยนแปลงการติดตั้งระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน

9.2.6   คําแนะนําและรายละเอียดของอุปกรณของระบบการใหแสงสวางฉุกเฉินที่ตองเปลี่ยน เชน ชนิด หลอด แบตเตอรี่ และฟวส

 

หมายเหตุ       สมุดบันทึกตองจัดเก็บไวภายใตการควบคุมดูแลของผูรับผิดชอบที่แตงตั้งโดยเจาของอาคาร และพรอมสําหรับการตรวจสอบ

9.3      สถานที่และการจัดเก็บเอกสารของระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน

          การเก็บเอกสารของระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน ใหจัดเก็บไวที่หนวยรับผิดชอบ เชน ศูนยสั่งการดับเพลิง (fire command centre) โดยมีเอกสารอยางนอย ดังตอไปนี้

9.3.1    แบบติดตั้งจริงของระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน ที่แสดงรายละเอียดดังนี้

9.3.1.1     ตําแหนงที่ติดตั้ง โดยแสดงหมายเลขระบบการใหแสงสวางฉุกเฉิน กํากับ

9.3.1.2   วงจรการเดินสายไฟฟาของระบบ

9.3.1.3   ทางเขาไปยังพื้นที่ปด ที่ทําการติดตั้งอุปกรณไว

9.3.2    ใบรับรองการทํางานแลวเสร็จ (ดูตัวอยางในภาคผนวก ก.)

9.3.3    รายงานการตรวจสอบระหวางการใชงาน (ดูตัวอยางในภาคผนวก ก.)

9.3.4    สมุดบันทึก